چگونه درفروش کالاهاازطریق دیوار و شیپور و... دچار گرفتاری نشویم؟
تیم تحریریه لالند · 02:33 1405/07/04

اگر پول خریدار از حساب شخص دیگری واریز شود، چه کنیم؟
فروش گوشی، لپتاپ، کنسول بازی یا کالای دستدوم در سایتهای آگهی معمولاً ساده به نظر میرسد: خریدار پول را واریز میکند و فروشنده کالا را تحویل میدهد. اما اگر پول از حساب شخص دیگری آمده باشد، ممکن است فروشنده بعداً با شکایت صاحب حساب و مسدودی وجه یا حساب بانکی روبهرو شود.
پیش از تحویل کالا، هویت خریدار، مشخصات پرداختکننده و وصول واقعی وجه را بررسی کنید. اگر پرداخت از حساب شخص ثالث انجام شده و علت آن روشن نیست، تحویل کالا را به تعویق بیندازید. رسید فروش و مدارک پرداخت و تحویل را نیز نگه دارید.
این کلاهبرداری چگونه اتفاق میافتد؟
فرض کنید کنسول بازی خود را آگهی کردهاید. شخصی برای خرید مراجعه میکند و مبلغ به حساب شما واریز میشود. شما هم پس از دیدن واریز، کنسول را تحویل میدهید. چند ساعت یا چند روز بعد متوجه میشوید صاحب حسابی که پول از آن برداشت شده، معامله را انجام نداده و بابت برداشت غیرمجاز شکایت کرده است.
در چنین وضعیتی، فروشنده باید توضیح دهد پول را بابت چه معاملهای دریافت کرده و کالا را به چه کسی تحویل داده است. ممکن است وجه یا حساب او تا بررسی موضوع مسدود شود. مسدودی حساب به معنی مجرم بودن فروشنده نیست و نتیجه پرونده نیز از پیش مشخص نیست؛ اسناد معامله و مسیر انتقال پول اهمیت دارند. پلیس فتا درباره گرفتار شدن فروشندگان در معاملههایی که وجه از حساب اشخاص ثالث پرداخت میشود هشدار داده است.
فیشینگ چه ارتباطی با فروش کالا دارد؟
در فیشینگ، مجرم با پیام، لینک، برنامه یا صفحه جعلی، اطلاعات حساس فرد را به دست میآورد و ممکن است از حساب او برداشت غیرمجاز کند. سپس گاهی با پول برداشتشده کالایی میخرد که فروش دوباره آن آسان است.
البته هر پرداخت از حساب شخص ثالث، فیشینگ یا جرم نیست؛ برای نمونه، ممکن است یکی از اعضای خانواده خریدار با رضایت خود پول را پرداخت کند. مسئله این است که فروشنده، فقط با دیدن واریز وجه، نمیتواند از رضایت صاحب حساب مطمئن شود.
هنگام فروش کالا چگونه خطر را کاهش دهیم؟
۱. هویت خریدار را بررسی کنید
نام و مشخصات خریدار را از روی مدرک معتبر بررسی و اطلاعات لازم را در رسید یا قرارداد ثبت کنید. اگر شخصی غیر از خریدار برای تحویل کالا مراجعه میکند، مشخصات و اختیار او را نیز پیش از تحویل روشن کنید. تصویر مدرک هویتی را فقط در صورت ضرورت و با رعایت امنیت اطلاعات نگهداری کنید.
۲. پرداخت را ترجیحاً از حساب خود خریدار بپذیرید
اگر پرداختکننده شخص دیگری است، از خریدار بخواهید پیش از معامله دلیل آن را توضیح دهد و مشخصات پرداختکننده در سند معامله ثبت شود. در صورت وجود ابهام یا فشار برای تحویل فوری، کالا را تحویل ندهید. حتی تطبیق نام صاحب حساب با نام خریدار نیز بهتنهایی ثابت نمیکند که برداشت وجه با رضایت صاحب حساب انجام شده است.
۳. واریز وجه را از مسیر رسمی بانک بررسی کنید
عکس فیش، پیامک یا صفحهای که خریدار نشان میدهد، بهتنهایی دلیل وصول پول نیست. موجودی و گردش حساب را در برنامه یا درگاه رسمی بانک خود بررسی کنید. رسید جعلی و اعلام واریز پیش از نهایی شدن انتقال وجه میتوانند فروشنده را به تحویل زودهنگام کالا ترغیب کنند.
۴. مشخصات کالا و تحویل آن را ثبت کنید
در رسید فروش، نام طرفین، مبلغ و زمان معامله، روش پرداخت، وضعیت کالا و مشخصات شناسایی آن مانند شماره سریال یا IMEI را بنویسید. برای تحویل حضوری، رسید دریافت کالا بگیرید. برای ارسال به شهر دیگر، نشانی اعلامی خریدار، مشخصات گیرنده، کد رهگیری مرسوله و رسید شرکت حملونقل را نگه دارید.
۵. پیامها و مدارک معامله را حفظ کنید
متن آگهی، گفتوگوها، رسید بانکی، قرارداد یا رسید فروش و مدرک تحویل را در محل امن نگهداری کنید. اگر فاکتور خرید کالا را دارید، آن را نیز حفظ کنید. نداشتن فاکتور برای کالای دستدوم، بهتنهایی به معنی غیرقانونی بودن فروش آن نیست.
چرا نوشتن قرارداد فروش کالا کمک میکند؟
قرارداد یا رسید مکتوب، مسیر معامله را روشنتر میکند: چه کسی خریده، چه کسی پرداخت کرده، چه کالایی فروخته شده و کالا به چه کسی تحویل شده است. این سند جلوی همه کلاهبرداریها را نمیگیرد، اما در صورت بروز اختلاف، به پیگیری و ارائه توضیح کمک میکند.
برای فروش حضوری یا از راه دور، میتوانید از نمونه قرارداد فروش کالا استفاده کنید و بخشهای مربوط به مشخصات پرداختکننده، روش ارسال و هویت تحویلگیرنده را متناسب با معامله خود تکمیل کنید.
مشاهده و دریافت قرارداد فروش کالا برای معاملات حضوری و اینترنتی
اگر پس از فروش، حساب بانکی مسدود شد چه کنیم؟
1. از بانک، علت مسدودی و مرجع صادرکننده دستور را پیگیری کنید.
2. متن آگهی، گفتوگوها، اطلاعات خریدار، سند معامله، گردش حساب و مدرک تحویل کالا را یکجا آماده کنید.
3. موضوع را به مرجع رسیدگیکننده توضیح دهید و مدارک خود را ارائه کنید.
4. اگر احتمال کلاهبرداری وجود دارد، برای پیگیری خریدار و مطالبه حقوق خود اقدام کنید. پلیس فتا شماره ۰۹۶۳۸۰ را برای گزارش فوری کلاهبرداری مالی اعلام کرده است.
5. صرفاً به درخواست تلفنی یا پیام شخصی که خود را صاحب پول معرفی میکند، وجه را به حساب دیگری انتقال ندهید؛ بازپرداخت احتمالی باید با احراز ذیحق بودن دریافتکننده و در چارچوب رسیدگی پرونده انجام شود.
قانون در اینباره چه میگوید؟
برداشت و تحصیل وجه از طریق اقدامات غیرمجاز در سامانههای رایانهای، بسته به شیوه ارتکاب، میتواند مشمول ماده ۱۳ قانون جرایم رایانهای باشد. همچنین مواد ۳۰۱ تا ۳۰۳ قانون مدنی درباره دریافت مالی که شخص مستحق آن نبوده، در بررسی ادعای بازگرداندن وجه اهمیت دارند. اینکه در یک معامله مشخص چه کسی مسئول بازپرداخت است و فروشنده چه حقی علیه خریدار دارد، با بررسی مدارک و تصمیم مرجع قضایی روشن میشود.
آیا واریز پول از حساب شخص ثالث همیشه ممنوع است؟
خیر. ممکن است پرداخت با رضایت صاحب حساب انجام شده باشد؛ اما برای فروشنده خطر اختلاف و دشواری اثبات معامله را افزایش میدهد. پیش از تحویل کالا، هویت افراد و علت پرداخت را روشن و ثبت کنید.
آیا قرارداد فروش کالا مانع مسدود شدن حساب میشود؟
خیر. قرارداد، جای بررسی بانکی یا رسیدگی قضایی را نمیگیرد؛ اما میتواند به اثبات موضوع معامله، مبلغ و هویت اشخاصی که کالا را تحویل گرفتهاند کمک کند.
اگر کالا را با پیک یا پست بفرستیم، چه چیزی را نگه داریم؟
علاوه بر قرارداد و مدرک پرداخت، نشانی ثبتشده، مشخصات گیرنده، رسید تحویل به شرکت حملونقل، کد رهگیری و تأیید تحویل مرسوله را حفظ کنید.
جمعبندی: در فروش کالا از طریق سایتهای آگهی، واریز پول پایان بررسی نیست. هویت خریدار و پرداختکننده را روشن کنید، وصول وجه را در بانک خود ببینید و تحویل کالا را با سند قابل پیگیری ثبت کنید.
توانابود هرکه با ما بود.
تیم تحریریه لالند
