قرارداد معاوضه (تهاتر) مصالح ساختمانی با ملک در حال ساخت

این قرارداد مناسب چه اشخاص و فعالیت‌هایی است؟

این قرارداد مشخصاً برای معاملاتی مناسب است که در آن یک طرف مصالح ساختمانی تأمین می‌کند و در مقابل، به‌جای دریافت تمام یا بخشی از بهای مصالح به‌صورت نقدی، یک واحد یا سهم مشخصی از ملک در حال ساخت دریافت می‌کند. این قرارداد معمولاً برای کارهایی مانند تأمین سیمان، میلگرد، آهن‌آلات، گچ، آجر، بلوک، سنگ، کاشی و سرامیک، شیرآلات، تجهیزات تأسیساتی، در و پنجره، آسانسور، کابینت، مصالح نازک‌کاری یا مجموعه‌ای از مصالح یک پروژه ساختمانی در مقابل دریافت آپارتمان، واحد تجاری، اداری، انباری، پارکینگ یا سهم مشخصی از پروژه در حال ساخت کاربرد دارد. از حیث اشخاص نیز این قرارداد مناسب تولیدکنندگان و فروشندگان مصالح ساختمانی، عمده‌فروشان و تأمین‌کنندگان پروژه‌ها، شرکت‌های بازرگانی مصالح، سازندگان و انبوه‌سازان، مالکان پروژه‌های ساختمانی، شرکت‌های ساختمانی، پیمانکاران دارای اختیار قانونی واگذاری واحد، سرمایه‌گذاران ساختمانی و اشخاصی است که قصد دارند بدون پرداخت کامل وجه نقد، مصالح مورد نیاز پروژه را از طریق واگذاری ملک یا واحد در حال ساخت تأمین کنند. این قرارداد خصوصاً زمانی مفید است که سازنده نقدینگی کافی برای خرید مصالح ندارد اما دارای واحد قابل واگذاری در پروژه است و تأمین‌کننده مصالح نیز حاضر است مطالبات خود را از طریق تملک یک واحد یا بخشی از ارزش ملک تسویه کند. همچنین می‌توان قرارداد را به صورت تهاتر صددرصدی تنظیم کرد، یعنی ارزش مصالح دقیقاً برابر ارزش ملک باشد، یا به صورت تهاتر همراه با مابه‌التفاوت نقدی؛ مثلاً مصالح ۲۰ میلیارد تومان ارزش داشته باشد و واحد مورد معاوضه ۲۳ میلیارد تومان که در این صورت تأمین‌کننده ۳ میلیارد تومان مابه‌التفاوت پرداخت کند. این قرارداد برای مواردی که طرف دوم مالک رسمی ملک نیست و هیچ اختیار معتبر از مالک ندارد، یا واحد موردنظر قبلاً به دیگری فروخته یا پیش‌فروش شده، یا وضعیت ثبتی و سهم سازنده مشخص نیست، بدون بررسی و اصلاح حقوقی مناسب نیست. در پروژه‌های مشارکت در ساخت نیز باید حتماً مشخص شود واحدی که بابت مصالح واگذار می‌شود در سهم کدام طرف قرار دارد و سازنده واقعاً اختیار انتقال همان واحد را دارد. به طور خلاصه، این قرارداد برای «مصالح در مقابل آپارتمان یا ملک در حال ساخت»، «تأمین مصالح پروژه در مقابل سهم از پروژه»، «فروش مصالح با تسویه از طریق واحد ساختمانی» و «تهاتر بدهی سازنده بابت مصالح با ملک» مناسب است.